B1 · Mesatar
⏳

B1 · Mësimi 1

Have you ever…? Present perfect vs past simple

Mëso kur përdoret "have done" dhe kur "did", si dhe fjalët for/since dhe already/yet/just.

Hyrje në kapitull

Dëgjo fillimisht

Para rregullave, dëgjo 3 fjali të këtij mësimi. Fjalët e theksuara janë forma që po mëson — kliko një fjalë për ta dëgjuar vetëm atë.

Mëso kur përdoret "have done" dhe kur "did", si dhe fjalët for/since dhe already/yet/just.

  • Dy kohë për të shkuarën
  • For dhe since
  • Already, yet, just
  1. 1pa audio

    I've visited Italy three times.

    Kam qenë në Itali tri herë.

  2. 2pa audio

    I've lived in London for six years.

    Jetoj në Londër prej gjashtë vjetësh.

  3. 3pa audio

    I've just had lunch, so I'm not hungry.

    Sapo kam ngrënë drekë, ndaj nuk jam i uritur.

1

Dy kohë për të shkuarën

Dëgjo shembujt

Kliko fjalën e theksuar për ta dëgjuar veç, pa gjithë fjalinë.

  • pa audio

    I've visited Italy three times.

    Kam qenë në Itali tri herë.

  • pa audio

    I visited Italy last summer.

    Shkova në Itali verën e kaluar.

  • pa audio

    She's lost her keys, so she can't get in.

    Ajo ka humbur çelësat, prandaj nuk mund të hyjë.

  • pa audio

    Have you ever eaten sushi? — Yes, I ate it in Paris.

    A ke ngrënë ndonjëherë sushi? — Po, e hëngra në Paris.

Past simple (I worked, I went) përdoret për veprime të përfunduara në një kohë të caktuar në të shkuarën: yesterday, last week, in 2019, two years ago. Na intereson kur ndodhi.

Present perfect (have/has + pjesore: I have worked, she has gone) e lidh të shkuarën me të tashmen. E përdorim për përvoja jetësore (pa thënë kur), për veprime me rezultat të dukshëm tani dhe për situata që kanë filluar në të shkuarën dhe vazhdojnë ende.

Rregull i artë: nëse në fjali ka një kohë të mbyllur (yesterday, last year, ago, in 2010, when I was a child), përdorim past simple.

Present perfectPast simple
Formimihave/has + pjesore (V3)folja në trajtën e dytë (V2)
Kur?nuk tregohet / deri tanikohë e caktuar, e mbyllur
Fjalë tipikeever, never, already, yet, just, so far, for, sinceyesterday, last…, …ago, in 2015, when…
ShembullI've been to Rome.I went to Rome in 2022.

Këshillë: Gabim i shpeshtë: "I have seen him yesterday." Me "yesterday" duhet past simple: "I saw him yesterday." Në pyetjet me "When…?" përdorim gjithmonë past simple: "When did you arrive?" (jo "When have you arrived?").

2

For dhe since

Dëgjo shembujt

Kliko fjalën e theksuar për ta dëgjuar veç, pa gjithë fjalinë.

  • pa audio

    I've lived in London for six years.

    Jetoj në Londër prej gjashtë vjetësh.

  • pa audio

    I've lived in London since 2020.

    Jetoj në Londër që nga viti 2020.

  • pa audio

    We haven't seen each other since the wedding.

    Nuk jemi parë që nga dasma.

  • pa audio

    How long have you known Chloe? — For ages!

    Sa kohë ke që e njeh Chloen? — Prej shumë kohësh!

Me present perfect tregojmë sa kohë ka zgjatur një situatë që vazhdon ende.

For + periudhë kohore (sa gjatë): for two hours, for ten years, for a long time.

Since + pikënisje (që kur): since Monday, since 2018, since I was a child.

Të dyja përkthehen shpesh me "që prej / prej", ndaj mendo: a po flas për gjatësinë (for) apo për pikën e fillimit (since)?

Këshillë: Në shqip themi "Jetoj këtu prej pesë vjetësh" me kohën e tashme. Në anglisht kjo është gabim: jo "I live here for five years", por "I HAVE LIVED here for five years".

3

Already, yet, just

Dëgjo shembujt

Kliko fjalën e theksuar për ta dëgjuar veç, pa gjithë fjalinë.

  • pa audio

    I've just had lunch, so I'm not hungry.

    Sapo kam ngrënë drekë, ndaj nuk jam i uritur.

  • pa audio

    Don't buy bread. I've already bought some.

    Mos bli bukë. Kam blerë tashmë.

  • pa audio

    Has the film started yet?

    A ka filluar filmi?

  • pa audio

    I haven't replied to his email yet.

    Nuk i jam përgjigjur ende emailit të tij.

Just = sapo, para pak çastesh. Vendoset midis have dhe pjesores: I've just finished.

Already = tashmë, më herët se sa pritej. Zakonisht midis have dhe pjesores: She's already left.

Yet = ende / akoma, përdoret vetëm në pyetje dhe mohore, dhe vendoset në fund të fjalisë: Have you finished yet? I haven't finished yet.

FjalaKuptimiLloji i fjalisëVendi
justsapopohorepara pjesores
alreadytashmëpohore (edhe pyetje)para pjesores
yetende / akomamohore dhe pyetjenë fund