B2 · Mbi mesataren
🧩

B2 · Mësimi 8

Put off, carry out, come up with… Phrasal verbs

Mëso foljet frazore më të përdorura në punë dhe në jetën e përditshme, ku vendoset objekti dhe kolokacionet natyrale me make, do dhe take.

Hyrje në kapitull

Dëgjo fillimisht

Para rregullave, dëgjo 3 fjali të këtij mësimi. Fjalët e theksuara janë forma që po mëson — kliko një fjalë për ta dëgjuar vetëm atë.

Mëso foljet frazore më të përdorura në punë dhe në jetën e përditshme, ku vendoset objekti dhe kolokacionet natyrale me make, do dhe take.

  • Çfarë janë foljet frazore?
  • Ku vendoset objekti?
  • Kolokacionet: make, do, take
  1. 1pa audio

    I've been putting off this phone call all week.

    Gjithë javën e kam shtyrë këtë telefonatë.

  2. 2pa audio

    They offered him the job, but he turned it down.

    I ofruan punën, por ai e refuzoi.

  3. 3pa audio

    We need to make a decision by Friday.

    Duhet të marrim një vendim deri të premten.

1

Çfarë janë foljet frazore?

Dëgjo shembujt

Kliko fjalën e theksuar për ta dëgjuar veç, pa gjithë fjalinë.

  • pa audio

    I've been putting off this phone call all week.

    Gjithë javën e kam shtyrë këtë telefonatë.

  • pa audio

    The police are looking into the cause of the accident.

    Policia po heton shkakun e aksidentit.

  • pa audio

    She came up with a brilliant solution.

    Ajo gjeti një zgjidhje të shkëlqyer.

  • pa audio

    We ran out of petrol on the way to Edinburgh.

    Na mbaroi benzina rrugës për në Edinburgh.

Një folje frazore përbëhet nga një folje + një pjesëz (up, off, out, down, into, on…). Kuptimi i saj shpesh nuk mund të nxirret nga fjalët e veçanta: put off nuk do të thotë "vendos jashtë", por shtyj, lë për më vonë.

Disa folje frazore janë të ndashme (objekti mund të vijë midis foljes dhe pjesëzës), të tjera janë të pandashme (objekti vjen gjithmonë pas pjesëzës).

Folja frazoreKuptimiLlojiShembull
put offshtyj për më vonëe ndashmeDon't put off the meeting / put it off.
carry outkryej, zbatoje ndashmeThey carried out a survey.
turn downrefuzoje ndashmeShe turned the offer down.
look intohetoj, shqyrtoje pandashmeWe'll look into the problem.
come up withgjej (një ide)e pandashmeHe came up with a plan.
run out ofmbaroj, më mbarone pandashmeWe've run out of milk.
2

Ku vendoset objekti?

Dëgjo shembujt

Kliko fjalën e theksuar për ta dëgjuar veç, pa gjithë fjalinë.

  • pa audio

    They offered him the job, but he turned it down.

    I ofruan punën, por ai e refuzoi.

  • pa audio

    Here's the application form. Please fill it in.

    Ja formulari i aplikimit. Të lutem plotësoje.

  • pa audio

    I can't put up with this noise anymore.

    Nuk e duroj dot më këtë zhurmë.

  • pa audio

    I'm looking forward to meeting you.

    Mezi pres të takohemi.

Me foljet frazore të ndashme, kur objekti është emër, mund të vijë para ose pas pjesëzës: "turn down the offer" ose "turn the offer down". Por kur objekti është përemër (it, them, him…), ai duhet të vijë në mes: "turn it down", kurrë "turn down it".

Foljet frazore me tri pjesë (run out of, come up with, look forward to, put up with, get on with) janë gjithmonë të pandashme: "I can't put up with it anymore."

Këshillë: Pas **look forward to** vjen emër ose folje me **-ing**, sepse **to** këtu është parafjalë: "I look forward to **hearing** from you" (jo "to hear"). Kjo frazë përdoret shumë në emailet formale.

3

Kolokacionet: make, do, take

Dëgjo shembujt

Kliko fjalën e theksuar për ta dëgjuar veç, pa gjithë fjalinë.

  • pa audio

    We need to make a decision by Friday.

    Duhet të marrim një vendim deri të premten.

  • pa audio

    She did a lot of research before starting her business.

    Ajo bëri shumë kërkime para se të niste biznesin.

  • pa audio

    You have to take responsibility for your mistakes.

    Duhet të mbash përgjegjësi për gabimet e tua.

  • pa audio

    Let's take a short break.

    Le të bëjmë një pushim të shkurtër.

Kolokacionet janë fjalë që përdoren natyrshëm bashkë. Shqipja përdor foljen bëj për shumë gjëra, por anglishtja dallon midis make, do dhe take.

Make përdoret zakonisht kur krijojmë ose prodhojmë diçka: make a decision, make progress, make a mistake, make money, make an effort. Do përdoret për punë, detyra dhe veprimtari: do research, do business, do your homework, do your best. Take shkon me: take a photo, take a risk, take responsibility, take a break.

Këshillë: Gabime tipike nga përkthimi i drejtpërdrejtë i "bëj": "make homework" → **do homework**, "make a photo" → **take a photo**, "make a pause" → **take a break**. Kujdes edhe me shprehjet ku shqip përdorim "marr": "marr një vendim" thuhet zakonisht **make a decision**.